Vervolg reisdagboek Giel en Laurens

In de afgelopen week hebben we wat nader kennis kunnen maken met de Igorot-cultuur. De Igorot leven in de dalen en op de hellingen van het uitgestrekte Cordilleras-gebergte. De meeste Igorot wonen niet meer in hutten van hout en riet, zoals vroeger, (zo’n dertig tot vijftig jaar geleden). Een Igorot-dorpje zoals hier in Tadian ziet er daarom uit als een ’gewoon’ dorpje in de bergen, meestal met zinken daken en zinken of betonnen muren. Naar onze smaak een beetje lelijk. Maar de mensen hebben wel allemaal een bepaalde stamverwantschap met elkaar, en delen de Igorot-cultuur, die vooral gebaseerd is op het leven in en van de natuur.

’Inayan’ is een belangrijk en veelomvatend begrip bij de Igorot. Het betekent zoveel als het samen zorg dragen voor de schoonheid van het leven. En de schoonheid van het leven wordt gevonden in de overvloedigheid van de rivieren en de bossen, van de natuur. Inayan is het in stand houden van de overvloed, voor elkaar en voor de komende generaties. Toch dreigt er veel van de traditionele Inayan-gedachte te verdwijnen door allerlei moderne ontwikkelingen. Het filmproject is een van de manieren waarop men probeert zoveel mogelijk van dit traditionele erfgoed over te dragen.

’Land is leven’, zeggen de Igorot. En daarmee zijn we meteen gekomen bij het grote conflict waarmee de Igorot in deze moderne tijd steeds meer worden geconfronteerd. Het Cordilleras-gebergte is namelijk door de Filippijnse regering sinds enkele jaren helemaal vrijgegeven voor mijnbouw. Dat wil zeggen dat grote buitenlandse mijnbouwbedrijven uit de hele wereld hier in de Cordilleras mogen komen graven. Want het gebergte zit vol met waardevolle grondstoffen.

Die buitenlandse bedrijven graven naar goud, zilver, koper, en allerlei ertsen en metalen. Die verkopen ze dan aan de rijke geindustrialiseerde landen, zoals bijvoorbeeld aan Nederland. Deze landen hebben veel fabrieken en die hebben dit soort grondstoffen constant nodig voor het maken van allerlei producten; auto’s, televisies, computers, eigenlijk alle dingen die we in het Westen gewend zijn om dagelijks te gebruiken.
Voor de Igorot gaat dit graven in de aarde regelrecht in tegen hun begrip van ’Inayan’.
Dat is misschien niet zo eenvoudig te begrijpen. De mijnen graven toch diep in de grond, en de Igorot leven immers van alles wat er boven op de grond groeit? Dan hebben ze toch geen last van elkaar, zou je denken? En de Igorot kunnen zelfs in de mijnen gaan werken en zo geld verdienen, om allerlei dingen te kopen.
Dat is precies wat de regering deze mensen vertelt en belooft. Maar de situatie ligt iets anders. Daarvoor moeten we gaan kijken hoe de Igorot van hun omgeving leven.

De Igorot zijn wereldberoemd om hun rijstterassen. Ze hebben al drieduizend jaar geleden deze woeste, steile bergen zo veranderd, dat het water niet meer razendsnel naar beneden stroomt, maar op de hellingen blijft staan. Dat is een heel knappe prestatie, dit wordt ook wel eens ’het achtste werelwonder’ genoemd. Het water staat lang genoeg op de grond, om voedsel te geven aan de gewassen op de terrassen Zo kunnen de Igorot, naast allerlei andere gewassen, rijst verbouwen, hun voornaamste voedsel.
Maar hoe komt dit water nou helemaal boven op de berg? Dat doen de bomen, die zuigen met hun wortels het water omhoog uit de aarde. Het overtollige water stroomt dan weer naar beneden. De Igorot leiden dit water naar hun aangelegde terrassen, en zo zijn deze wereldberoemde landschappen ontstaan.
Je begrijpt misschien wel dat het daarom erg belangrijk is dat er een bepaald evenwicht is tussen de hoeveelheid aangelegde terrassen op een berg en het aanwezige bos. Worden er teveel bomen gekapt, dan valt de berg droog. En kan er dus geen voedsel meer op worden gebouwd.

Laurens:
De Igorot-stam wordt bedreigd door de mijnbouw van andere landen. De rijstterrassen liggen in de bergen. Als er erg veel regen valt vangen de bomen dat op. Het overige water dat de bomen niet meer nodig hebben valt naar beneden. Met pijpen valt het in de rijstterrassen. Maar door de mijnbouw blazen ze de bomen op met dynamiet zodat de mensen geen rijst meer kunnen verbouwen. Er komt allemaal troep in het water. De dieren gaan dood of worden ziek en de mensen die de vissen eten worden ook ziek. De mijnbouwers blazen de berg op waardoor de berg woestijn wordt. De Filippijnse regering heeft veel schulden dus worden ze allemaal gedwongen om dit te doen. De Igorot willen een film maken om actie te voeren. Daar hebben ze papa voor nodig en (mama) Giel en ik moeten op de website actie voeren.

De mijnen kappen erg veel bos. Ze gebruiken erg veel hout, om de onderaardse gangen te stutten, waarin de mensen naar de grondstoffen graven. De Igorot merken dat er teveel bomen verdwijnen. Dat is tegen de traditie van ’Inayan’.
Maar ook heel moderne graafmethoden, waarin een berg als het ware van binnenuit wordt uitgehold met dynamiet, zorgen ervoor dat het water niet meer omhoog komt.
Bovendien vergiftigt het dynamiet het water dat in onderaardse rivieren diep in de bergen stroomt met cyanide, een heel giftige en voor mens en dier zeer gevaarlijke stof.

Laurens:
Met de Igorot zijn we diep de aarde ingeweest. Dat was heel spannend. We moesten er op blote voeten lopen en het was heel glad en op eigen risico. Er waren geen paden en soms was het heel erg nauw. We moesten soms door het onderaardse water zwemmen en het duurde ongeveer drie uur. Papa heeft zijn arm nu in een mittella omdat hij een spier heeft verrekt in de grotten.

Giel:
we zijn in de grot geweest.Dat was heel leuk.We zijn driehonderd meter onder de grond geweest.De grot ligt in Sagada.Eerst was het makelijk maar daarna moeilijk, want de stenen waren heel glad en er waren geen paadjes. Ook stond er water in de grot dus moesten we zwemmen met de kleren aan .
We zijn naar een verjaardag geweest bij een jongetje die 2 jaar werd. Ze gaven geen kadootjes maar wij wel. Maar het is wel uitgebreid, namelijk iedereen blijft eten , er is muziek . In deze verjaardag kon je zwemmen . Hier in de filipijnen spreken ze engels. Dat kan ik heel goed . Hier in de Filipijnen zijn ze erg arm, vooral in Manila, de hoofstad van Filipijnen. Nou sommigen niet, juist heel rijk, maar er zijn wel arme huisjes bijvoorbeeld hutjes van golfplaten.

Ons bezoek aan de school verliep niet helemaal vlekkeloos. De directrice wilde zo min mogelijk ‘verstoring’ van de normale lessen. Het gaat er hier erg streng aan toe op school. De organisatie heeft nu een brief opgesteld waarin is duidelijk gemaakt dat het bezoek aan de school bedoeld is voor een uitwisseling tussen kinderen in Nederland en op de Filippijnen. Volgende week proberen we het nog een keer.

Giel:
we zijn in de school geweest. Maar ‘s morgens mochten we niet binnenkomen van de directrice. Er zijn zes verschillende klassen. Ze moeten elke dag oefenen voor over twee weken, dan is er een optocht, zeg maar (i.c. een groot cultureel feest in Tadian, dat drie dagen gaat duren). Er zijn drie scholen en op een daarvan zijn we geweest. Aan de stoeltjes zitten bankjes vast, ze zijn lager dan in Nederland. Er wordt ook nog aan de oren getrokken. In die school waren vijfhonderd kinderen, maar dat geloof ik niet.

Laurens:
Op school wordt hier geslagen. Je moet je vinger opsteken en als je de beurt krijgt moet je gaan staan naast je bankje. Ze hebben klassen A en B, soms C. C is het beste dan B en dan A. Elke dag zingen ze het volkslied, wie te laat komt mag dit niet meer meezingen, en dan hijsen ze de vlag. Daar was wel een pittige tante daar (de directrice) want we mochten niet kijken in de klassen, geen vragen stellen want de directrice vondt dat niet goed. Je moet altijd zeggen ’Yes ma’m’.

Volgende week meer over het leven van de Igorot-boeren op de rijstvelden, mijnbouw en de vorderingen van het filmproject